Culturama VZW

 Lezingen en cursussen
 Stadswandelingen te Brussel
 Museabezoeken

NIEUW AANBOD

EVENTS

 

BEURZEN

 

EXPOBEZOEKEN

Belfius - Magma Cloud Ashes

The Grand Place To Be

Theodoor VAN LOON

Beyond Klimt

Broodhuis Brussel - The Grand-Place to be

 

LEZINGEN

 

WANDELINGEN

Bruegelwandeling in het hartje Brussel

Bruegelwandeling in het Pajottenland

In de voetsporen van Charles Baudelaire

René Magritte et le surréalisme

 

~*~*~*~

Belfius Magma Cloud Ashes

Brussel, 28 mei en 12 december 2018 - VERLENGD TOT EINDE MAART 2019.

Tijdelijke tentoonstelling Belfiuscollectie © Belfius

Exclusief bezoek aan de nieuwe tentoonstelling van Belfius Art Collection.

De Belfius-kunstcollectie is de grootste verzameling van Belgische kunst van het land en brengt de werken samen van uitzonderlijke Belgische kunstenaars. Elk jaar stelt de galerij in de lente GRATIS een nieuwe tentoonstelling voor en opent ze haar deuren voor alle kunstliefhebbers. Dit jaar is het de 9de editie Want kunst voor iedereen toegankelijk maken, ook dat is onze missie. De lentetentoonstelling 2018 Magma Cloud Ashes onderzoekt de impact en symboliek van drie kleuren die door historici als fundamenteel cultuurhistorisch beschouwd worden: rood, wit en zwart.

Het zijn drie kleuren die aan de aarde ontspringen, net zoals het magma, de wolken en de as: rood, wit en zwart. Sinds mensenheugnis zijn deze drie kleuren, gewonnen uit mineralen en materialen die de eerste pigmenten vormden, de recipiënten van een gloedwolk vol symboliek en gevoelswaarde. Van het palet van de schilders in eeuwenoude grotten, die wit krijt, steenkool en rode aarde gebruikten, tot de eerste chemische fabricageprocessen: geen enkele andere kleur kreeg ooit een vergelijkbare rol toebedeeld in de geschiedenis van de kunst.

Rood is ontegensprekelijk de kleur der kleuren, de eerste waarvan men de fabricage onder de knie kreeg en die lange tijd symbool stond voor rijkdom en macht. En hoewel wit en zwart in de oudheid niet altijd werden gezien als chromatische adjectieven, verwezen ze naar licht en duisternis.

 "

LINKS: Beeld Philippe Aguire, Belfiuscollectie © Dries Luyten, Belfius *=*=* RECHTS: Beeld Jan Dries, Belfiuscollectie © Christina Stijnen

Vandaag hebben wit en zwart cultureel en taalkundig de status van volwaardige kleuren, want hun oneindige nuances zijn voor kunstenaars een voorwerp van onderzoek.

Drie zeer contrasterende kleuren die u onderdompelen in hun materiële, overheersende aanwezigheid. Drie tinten die in de loop van de tijd heterogene interpretaties onthullen. Drie kleuren die krachtige emoties teweegbrengen die representatief zijn voor verschillende culturen. Drie nuances uitgedrukt door kunstenaars als Jan Brueghel, Emile Fabry, James Ensor, Léon Spilliaert, René Magritte, James Ensor, Pierre Alechinsky, Constant Permeke, Alexandra Cool, Hilde van Sumere, Ann Veronica Janssens en Luc Tuymans., dus grrote kunstenaars. Een uitzonderlijke locatie. En grenzeloos Belgisch talent. Belfius Art draagt op deze manier graag bij tot de culturele uitstraling van ons land.

Praktisch: ‘Magma Cloud Ashes’ is in de Belfius Art Gallery te bewonderen tot einde maart 2019.

Specifieke rondleidingen voor mensen met een visuele beperking (voor blinden en slechtzienden), met Machteld de Schrijver als gids zijn mogelijk op:

26/01/2019, 11u

23/02/2019, 11u

23/03/2019., 11u

Personen zonder beperkingen kunnen zich vooraf inschrijven via de site en de link https://www.belfius-art-collection.be/be-nl/la-galerie. Kunstliefhebbers kunnen de tentoonstelling ook ‘virtueel’ bekijken op onze site www.belfius.com/art.

Belangrijke mededeling: Indien interesse, graag een seintje, zodat ik de geïnteresseerden kan aanmelden en inschrijven voor de specifieke rondleidingen voor mensen met een visuele beperking.

Mijn gegevens: Machteld de Schrijver- Vzw Culturama- Baron de Vironlaan 140 1700 Dilbeek-

0032 569 27 74- culturama@telenet.be

 

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~

"The Grand Place to be"

Tentoonstelling in het Brusselse Broodhuis, Grote Markt tot 29/12/2019

De Cel Historisch Erfgoed van de stad Brussel en het Broodhuis hebben naar aanleiding van de inschrijving van de Brusselse Grote Markt op de werelderfgoedlijst van de Unesco (in 1998) een tentoonstelling uitgewerkt over de mooiste parel van Brusselse barokarchitectuur.

Logischerwijze is deze expositie ook te bezoeken in het Broodhuis aan de Grote Markt. Dankzij burgemeester Karel Buls werd de vroegere broodhalle in 1887 door de stad aangekocht, herbouwd en deels als museum ingericht.

De tentoonstelling is ondergebracht op de 2de verdieping en ingedeeld in verschillende onderdelen.

Oude aartsengel St-Michiel © Culturama

Blikvanger is het oude, méér dan 5 meter hoge en verguld koperen beeld van de aartsengel Sint-Michiel, dat de duivel verslaat. Het 400 kilo zware beeld was een windwijzer en heeft ca 500 jaar lang, tot 1993, boven op het Brusselse stadhuis gestaan. Het werd in documenten beschreven als het werk van Maarten van Rode en in juli 1455, bij de voltooiing van het stadhuis, boven op de spits van de stadhuistoren geplaatst. Het beeld werd een paar keer naar beneden gebracht, voor restauratie. De laatste keer was dit in 1993. Toen werd het beeld ook naar de Fonderie de Coubertin gevoerd, voor restauratie en om er een identieke kopie van te maken. In 1996 werden zowel de nieuwe Sint-Michiel als het originele gerestaureerde beeld naar Brussel teruggebracht. Het oude beeld kreeg een veilig onderkomen in een ruimte van de stadhuistoren, waar het helaas slechts af en toe kon bekeken worden.

Vanaf 1996 stond een nieuwe en 2de Sint-Michiel te pronken op de stadhuistoren. De originele Sint-Michiel is nu terecht een blijvend onderdeel geworden van de collectie van het Broodhuis. Het is immers één van de zeldzame, oude windwijzers die in Europa bewaard gebleven zijn en dus ook belangrijk erfgoed.

Schilderijen, tekeningen, kaarten, nog nooit getoonde archeologische voorwerpen en foto’s belichten verder de complexe en lange geschiedenis van de Grote Markt. Pas vanaf de 13de eeuw kwam het plein stilaan tot ontwikkeling en kreeg het een bestrating en een rechthoekige vorm. Oorspronkelijk waren er her en der ‘stenen’ en stonden aan 1 zijkant 3 hertooglijke hallen waarvan enkel de broodhalle of het latere Broodhuis de tand des tijds heeft overleefd.

In de 15de eeuw werd ook aan 1 zijkant het stadhuis gebouwd. De houten naburige vakwerkhuizen (dus ook privé woningen) en gildehuizen werden op wens van de stad beetje bij beetje vervangen door bakstenen en natuurstenen constructies met opmerkelijke trap-of topgevels en na het verschrikkelijke Franse bombardement, bevolen door Lodewijk XIV (in augustus 1695) opnieuw heropgebouwd.

Schilderij bombardement Grote Markt in 1695 - Anoniem werk © Stededliijk Museum Broodhuis Brussel

Op amper 12 jaar tijd was de Grote Markt als een feniks verrezen en werd dit beroemde plein, dank zij de strikte verordeningen één der mooiste, harmonische stadspleinen van Europa. Na onze onafhankelijkheid zijn vanaf ca 1850 tot 2016 vele minutieuze en ambitieuze restauraties gestart. De stad komt sindsdien ook tussen in de kosten voor restauratie, dankzij erfdienstbaarheden, te danken aan Karel Buls.

Het laatste onderdeel van de expo belicht uitvoerig dit gegeven. De nieuwsgierige bezoeker kan, mits een extra toegangskaartje van 2 euro, dank zij een virtuele reality, ontwikkeld door de firma Eternitease, de Grote Markt in 3D bekijken vóór het vernietigende bombardement.

Begeleidingen aan deze expo zijn bij Culturama het hele jaar 2019 mogelijk.

 

Steller: Machteld de Schrijver

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~

Theodoor VAN LOON

EEN CARAVAGGIST TUSSEN ROME EN BRUSSEL

Van donderdag 04 oktober 2018 tot zondag 13 januari 2019.

Schilderij in de Begijnhofkerk van Brussel © Restaurateur Frederik Cnockaert, Kerat-verantwoordelijk voor de restauratie van het werk

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~

Klimt in Bozar

In Bozar:

Beyond Klimt of nieuwe horizonten in Centraal-Europa tussen 1914 en 1938 of tijdgenoten van Klimt, de kunst in Oostenrijk en de nieuwe landen na wereldoorlog I.

Op dit ogenblik te zien in het Belvedere van Wenen, met de titel ‘Klimt ist nicht das Ende’.

In Bozar van 21.09.2018 tot 20.01.2019

In 1918 stierven 4 belangrijke kunstenaars in Oostenrijk. De meest bekende artiest was Gustav Klimt, wereldberoemd wegens ‘de kus’, gestorven op de leeftijd van 55 jaar. Maar ook de jonge Egon Schiele, amper 28 jaar oud en zijn vrouw Judith zouden daarna overlijden als slachtoffers van de Spaanse griepepidemie. En verder ook de ontwerper Koloman Moser en de architect Otto Wagner die alle beiden ook banden hadden met de Wiener Werkstätte. Na de nederlaag kwam er een einde aan de Donaumonarchie. Ondanks de val van het rijk was het een ongemeen boeiende tijd op het vlak van de kunsten. Politieke grenzen waren geen ideologische of artistieke grenzen. De erfenis van bepaalde visies bleef voortbestaan o.a. door allerlei netwerken, tentoonstellingen, kunsttijdschriften. De expo wil ook paralellen aantonen en artiesten bekend maken die werkten in de schaduw van Klimt en Schiele. Politieke en economische veranderingen brachten ook artistieke migraties, nieuwe ideeën en perspectieven met zich mee. Servische surrealisten, Hongaarse Bauhaus-pioniers, Tsjechische kubisten door het uitbreken van de 2de wereldoorlog aan scherven werd geslagen. Op de expo zijn creaties van 80 artiesten aanwezig o.a. ook van Kokoschka en Kubin en werken van ons onbekende en boeiende kunstenaars zoals Josef Capek, Friedl Dicker-Brandeis, Albin Egger-Lienz, Antonin Prochaska, Egon Schiele, Lajos Tihanyi. Een samenwerking tussen het Belvedere, Bozar en Hongaarse musea waaronder het Museum van Schone Kunsten van Boedapest en de Hongaarse Nationale Galerie. Curator Alexander Klee: "Gelegen op de grens tussen Oost- en West-Europa was Wenen tussen 1918 en 1938 een groot kunstcentrum. Door het IJzeren Gordijn geraakte kunst uit Tsjechië, Roemenië, Slowakije of Hongarije in de vergetelheid. Wij willen die focus weer veranderen want ze zijn even belangrijk als de westerse namen die we wel kennen."

Deze expo is onder de titel ‘Klimt is nicht das Ende’ nu te zien in het Weense museum ‘Belvédère’.

 

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~

Broodhuis Brussel

Tentoonstelling in Broodhuis, Brussel - "The Grand-Place to be", de Grote Markt als werederfgoed - tot einde december 2019

Naar aanleiding van de 20ste verjaardag van de inschrijving van de Brusselse Grote Markt op de werelderfgoedlijst van de UNESCO, pakken het Museum van de Stad Brussel en de Cel Historisch Erfgoed uit met een unieke tentoonstelling rond dit pareltje van Brusselse architectuur. De locatie van deze tentoonstelling is het Broodhuis, dat in 1887 – op initiatief van Karel Buls - eigendom werd van de stad. Dit prestigieuze gebouw werd na een grootschalige restauratie het historische museum van de Stad Brussel. Het museum kreeg de taak om het Brussels erfgoed te bewaren, te verrijken en te valoriseren.

De tentoonstelling is opgebouwd rond een grote blikvanger, het 5m hoge en méér dan 500 jaar oude koperen en vergulde beeld van Sint-Michiel, die eeuwen lang als windwijzer op de toren van het stadhuis stond en op het einde van de 20ste eeuw door een kopie werd vervangen.

 

LINKS: Sint Michielsbeeld © Stedelijke musea Brussel - fotograaf Vincent Everart =*= RECHTS: Tentoonstellingsaffiche uit 1910 © Stedelijke musea Brussel

Kunstwerken, archiefdocumenten en zeldzame, nooit eerder getoonde archeologische voorwerpen belichten de verschillende functies en de complexe geschiedenis van de Grote Markt. Uiteraard wordt ook stilgestaan bij de opwaardering en de restauraties van het plein. In 1998 werd het mooie plein en enkele straten uit de onmiddellijke omgeving Unesco Werelderfgoed.

 

Maximum aantal deelnemers per gids 16/18

Kosten: in de week 75€, in het weekend 90€

6€ toegangsprijs p.p./ studenten 4€ p.p.

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~

In de voetsporen van Charles Baudelaire

Baudelairewandeling met Machteld - Notarissenhuis © Foto Johan Holvoet

Gedenkplaat Charles Baudelaire - Notarissenhuis te Brussel © Foto Johan Holvoet

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~

René Magritte en het surrealisme

Culturama vzw biedt dit jaar opnieuw de 2 wandelingen aan die handelen over René Magritte en het surrealisme.

Wij hernemen deze wandelingen omdat 2017 opnieuw in België en vooral in Brussel een Magrittejaar is.

In 2018 is het ook 120 jaar geleden dat Magritte in Lessines geboren werd. Hij zag het levenslicht in 1898!

Be Magritte : Surrealistische wandelingen - Balades surréalistes

Culturama : Dit is geen wandeling - Ceci n’est pas une promenade

Foto overgenomen uit de promotiebrochure van ‘Visit Brussels’ © 

Twee mogelijkheden

- ofwel een wandeling in het oude stadscentrum waar we locaties leren kennen die door Magritte en zijn vrienden werden opgezocht of waar ze tentoonstelden;

- ofwel een wandeling in Jette waar Magritte voor zijn laatste verhuizing verbleef en werkte met uiteraard ook een bezoek aan het Magrittehuis in de Esseghemstraat.

Klik op onze rubriek stadswandelingen in het centrum: 1.27. In de voetsporen van René Magritte.

 

2018 marque le 120ème anniversaire de la naissance de René Magritte. Il a vu le jour à Lessines en 1989 !

Bruxelles était et est toujours la capitale du surréalisme : la ville fourmille de sites et cafés fréquentés par Magritte et ses amis, d’anecdotes et références et - vous avez dit surréaliste ? – compte rien moins que deux musées Magritte. Rien de plus facile dès lors que d’y perdre le nord et de se fondre dans l’univers et la vie des célèbres artistes surréalistes de la capitale. Pour votre facilité, nous avons rassemblé mille et une facettes de la vie de Magritte et composé des promenades et balades guidées en vélo au fil des principaux sites et anecdotes, agrémentées d’un éventail de points de repère et commentaires pertinents.

2 possibilités s’offrent à vous :

o Une promenade au cœur de la commune de Jette. Vous y visiterez entre autres la Maison- Musée René Magritte où le couple Magritte a vécu 24 ans et où l’artiste a peint ses toiles les plus prestigieuses.

o Une promenade dans le centre de Bruxelles à la recherche des lieux fréquentés par Magritte et ses amis.

Website : 1.18. Ceci n’est pas une promenade- A la recherche de René Magritte

Info: Tel. : +32 (2) 569 27 74 | culturama@telenet.be | www.culturamavzw.be

 

 

<terug naar boven>

~*~*~*~

Bruegelwandeling in het hartje Brussel

Pieter Bruegel de Oude was een van de belangrijkste schilders uit de 16de eeuw. Hij maakte eerst etsen en tekeningen en begon, na zijn Italiëreis, vanaf 1559 te schilderen.

Beeld van Pieter Bruegel de Oude bij de Kapellekerk, beelhouwwerk van Tom Frantzen. De schilder observeert het leven in de Marollen en zit aan een open Kader, symbool van zijn "open" geest en grote creativiteit. ©  Walter de Decker

Hij verhuisde definitief, naar aanleiding van zijn huwelijk, van Antwerpen naar Brussel en betrok er het huis van zijn schoonvader, Pieter Coecke van Aalst. Dit huis waarvan we met zekerheid weten dat het later bewoond werd door David Teniers, bevindt zich nog steeds in de Marollen.

Pieter Bruegel had te Brussel een zeer creatieve en ook de meest productieve periode. Na zijn dood, in 1569, werden zijn werken erg gegeerd. De vraag was groter dan het aantal originele werken. Bruegels doeken werden veel geïmiteerd en ook zijn 2 zonen hebben tal van werken gekopieerd.

We bezoeken bij deze wandeling de Marollen, met zijn volkse cafés, de rommelmarkt en de vele trapgevels, gebouwd in de 16de en de 17de eeuw.

Via het Bruegelhuis in de Hoogstraat wandelen we verder naar de Kapellekerk waar Bruegel huwde en begraven werd en zijn 2 zonen Pieter en Jan werden gedoopt.

Kopie van een werk van zoon Jan Brueghel en Pieter Paul Rubens. De naamsheilige St Pieter krijgt de sleutels van de hemel. Schilderij opgehangen in een zijkapel van de Kapellekerk. Pieter Bruegel I werd bij de Kapellekerk begraven. De plaat onder het schilderij vermeldt dat het werk later gerestaureerd werd door David Teniers ©  Walter de Decker

Detail stadhuistoren met windwijzer en metalen beeld van Sint-Michiel ©  Walter de Decker

Dan gaan we verder naar de bovenstad en verkennen we, onder het Koningsplein, de site van het toenmalige Hof, het Coudenbergpaleis van Keizer Karel. We staan ook even stil bij andere merkwaardige straatjes, bewaard gebleven stadspaleizen van hovelingen en herinneringsplaten. Bruegel heeft hier zeker ook rondgelopen. Een kort bezoek aan de Bruegelzaal in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten.

Bruegel maakte dit schilderij op een scharnierpunt in zijn leven, in 1562, net voor zijn huwelijk en definitieve verhuis naar Brussel. De opdrachtgever moet een zeer erudiet iemand geweest zijn die rariteitenkabinetten waardeerde. Centraal staat Sint-Michiel die heel erg lijkt op het metalen beeld van het Brusselse stadhuis, de windwijzer op de toren. Het doek is gedateerd en gesigneerd onderaan links: M.D.LXII / BRVEGEL. Kunsthistorica Tine Meganck heeft diepgaand onderzoek verricht naar dit werk en haar bevindingen verwoord in een boek. © Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van Brussel

Een bespreking van de aanwezige schilderijen zorgt tenslotte voor een esthetische afronding van deze stadswandeling.

Duur van de wandeling : 3 uur

 

Persconferentie n.a.v. de voltooide restauratie van de "Dolle Griet" in het K.I.K. te Brussel. Boven met Joost de Geest. Onder met de Bruegelspecialiste, de Japanse professor Yoko Mori © Culturama

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~

Bruegelwandeling in het Pajottenland

In het Pajottenland, Dilbeek en Anderlecht (deelgemeente van Brussel)

 

Het Pajottenland bij Brussel wordt het Toscane van het Noorden genoemd. Hier kwam Pieter Bruegel de Oude veel wandelen en schetsen. Menig gebouw en landschapselementen heeft hij later, in zijn atelier, in schilderijen verwerkt. Onlangs werd doorheen Dilbeek, Itterbeek en Sint-Anna-Pede een ca. 10 km lang wandelpad en een 45 km lange fietsroute aangelegd. Langs deze 2 routes staan 19 weerbestendige geëmailleerde panelen, met reproducties van Bruegels belangrijkste doeken, opgesteld. Men kan er zowel van de natuur als van de kunst genieten en bepaalde elementen van Bruegels schilderijen nog steeds herkennen. Steeds zijn het indrukwekkende verhalen, met drie elementen: de aarde (het heuvelachtige Pajottenland), de bergen (zijn herinneringen aan de Italiëreis) en het water. Feestende, rustende of werkende boeren vullen de religieuze of de burgerlijke taferelen en de vele winter- en zomerlandschappen. Bruegel was een meesterlijk verteller en beheerste als talentrijk schilder verschillende stijlen. Vooral de kerken van de fusiegemeente Dilbeek, de watermolen van Pede en gebouwen in Anderlecht komen op vele schilderijen voor. Men maakt bij deze Pajottenlandverkenning ook een soort wereldreis. De doeken van Bruegel waren reeds van in de 17de eeuw wereldwijd verspreid. Thans zijn ze aanwezig in verschillende buitenlandse en binnenlandse musea. Toch blijft Bruegel voor ons nog steeds een mysterie…

Duur van de wandeling: 3 uur

Het Bruegelopenluchtmuseum –met als startplaats van de wandeling de kerk van Sint-Anna-Pede- is met de auto, lijnbus 118 (van aan het Zuidstation) en de autocar makkelijk bereikbaar.

 

 

<terug naar boven>

 

~*~*~*~