Culturama VZW

 Lezingen en cursussen
 Stadswandelingen te Brussel
 Museabezoeken

NIEUW AANBOD

EVENTS

Open Monumentendagen Brussel 2017 : NATUUR EN CULTUUR

 

BEURZEN

 

EXPOBEZOEKEN

 

LEZINGEN

Erfgoeddag ZORG

Karel BULS

Bloemen in de Kunst

 

WANDELINGEN

Doorheen de Turkse wijk

Groene wandeling

 

~*~*~*~

Open Monumentendagen 2017 - Thema: NATUUR EN CULTUUR

Open Monumenten Dagen op 16, 17 en 18 september 2017.

Thema: NATUUR EN CULTUUR

Geleide wandeling: "Ukkel, groener dan je denkt"

Startplaats: Oude begraafplaats Ukkel, Dieweg 95, 1180 Ukkel.

Traject van de wandeling: Dieweg, Wolvendaalpark, Crabbegat.

Eindpunt: Monument aan de Heldensquare (Brugmanlaan)

Duur: ca 2u

Starturen van de begeleide wandelingen:

Zaterdag 16/09: 11.00u (N) 13.30u(N) 14.30u (Frans) 15.30u (N)

Zondag 17/09: 11.00u(N) 13.30u(N) 14.30u(N en Frans) 15.30u (N)

Maandag 18/09: voorbehouden aan humaniorastudenten

Max. aantal deelnemers per gids: 20

INSCHRIJVINGEN:

Inschrijven verplicht bij Culturama vzw, ENKEL via GEWONE telefoonnummer en mail

Tel. nr.: 02/ 569 27 74 E-mail: culturama@telenet.be

Voor scholenmaandag: www.monumentenmaandag.irisnet.be

 

BESCHRIJVING

Ukkel is een van de groenste Brusselse gemeenten en bleef tot na WO II erg landelijk.

De 4 ha grote begraafplaats aan de Dieweg werd in 1866 op de noordelijke helling van het Geleytsbeekdal aangelegd. De site is schilderachtig en authentiek, met bochtige wegen en vele vergezichten. Het werd de grootste niet-confessionele begraafplaats van Belgische Joden en bleef als dusdanig in gebruik tot 1946.

Daarna werd het in 1958 beschermd: flora, fauna en monumenten werden bewaard. Zo zijn er ca. 200 verschillende bloemensoorten en 60 exotische, hoofdzakelijk mediterraanse, flora geregistreerd. Vermits planten ook insecten, vogels en knaagdieren aantrekken werd de begraafplaats bekend voor bijennesten, kikkersoorten en andere biodiversiteit.

Slechts 2 personen kregen er nog een nieuw graf: striptekenaar Hergé en de vioolspeler Philippe Hirschhorn. In Ukkel werden vele bourgeois- en bankiersfamilies begraven (Allard, Lambert, Errera, Franck, Stern, Cluysenaar) naast architecten, schrijvers en politici, zoals Woeste en Isabelle Gatti de Gamond. Er zijn vele grafstenen met traditionele ashkenaze symbolen, neo-egyptische versieringen of plantmotieven en dieren.

Na een bezoek aan deze funeraire site gaan we verder naar het Wolvendaalpark dat door erosie letterlijk in tweeën gesneden werd. Het park werd in 1921 eigendom van de gemeente. Het is een romantische plek, met kronkelende paadjes, een waterplas, een groentheater, bosjes, bebloemde grasperken en opmerkelijke bomen, waaronder beuken en zwarte Amerikaanse notelaars. Er is ook een 18e-eeuws kasteel waar de schoonfamilie van koningin Paola gewoond heeft en waar de grootouders van koningin Mathilde getrouwd zijn, en een rococopaviljoen, een voormalig tuinhuis uit Amsterdam.

We wandelen verder tot het Crabbegat met het Hof-ten-Hoorn en bespreken de Russisch-Orthodoxe kerk aan de De Frélaan.

Eindpunt is het monument op de Heldensquare.

 

 

<terug naar boven>

~*~*~*~

Erfgoeddag - Zorg

Op zondag 23 april 2017 vindt in Brussel en Vlaanderen opnieuw de Erfgoeddag plaats. ‘ZORG’ is dit jaar het centrale thema. In dat kader zal de gidsenvereniging Culturama een wandeling aanbieden over de verpleegkundige zorg in Brussel, net voor en tijdens de 1ste Wereldoorlog.

Als aanloop naar deze activiteit van Erfgoeddag kan je een lezing bijwonen in het BOp over hetzelfde thema. Luc De Munck, die momenteel onderzoek verricht over dit onderwerp, zal ons daarbij een overzicht geven van de verschillende verpleegstersopleidingen die vanaf het begin van de 20ste eeuw in Brussel ontstonden en die tijdens de 1ste Wereldoorlog ook doorliepen. In zijn verhaal zal tevens aandacht besteed worden aan enkele belangrijke en vaak vergeten Brusselse figuren zoals de dokters César De Paepe en Antoine Depage, en de verpleegsters gravin Maria van den Steen de Jehay en Jane de Launoy.

Verpleegkundige zorg was eeuwen de taak van de kloosters, begin 20ste eeuw werd het anders. Na een eerste poging in 1887 zijn in 1907 drie Brusselse verpleegstersopleidingen gestart.

 

Lezing ter voorbereiding van de wandeling, van zondagmorgen 23 april 2017 (met Luc), wandelingen te 10.30 u en te 14.30u, vertrek aan het OCMW van brussel

 

Lezing: waar ?

Brussels Ouderenplatform vzw (BOp vzw)

Zaterdagplein 6

1000 Brussel

(achter de St Katelijnekerk)

donderdagvoormiddag 13 april 2017 te 10.30u

Iedereen welkom!

 

 

<terug naar boven>

~*~*~*~

Karel BULS

Lezing over politicus Karel BULS © AMVB

Lezing over het leven, de boeiende persoonlijkheid, de interesses en de boeken van politicus Karel BULS n.a.v. de tentoonstelling over hem in het Brusselse.

 

 

 

<terug naar boven>

~*~*~*~

Bloemen in de kunst

Het voert te ver om alle kunstschilders op te noemen die bloemen hebben geschilderd en ook heden ten dage nog schilderen. Bloemen hebben altijd al de mens gefascineerd. Bloemen werden al vermeld in de Bijbel, in legenden en sprookjes… en werden ook besproken in de literatuur

Bloemen kregen snel een specifieke christelijke symboliek en waren lang een attribuut (bij de Vlaamse Primitieven, in de ‘besloten hofjes’ en bij de renaissanceschilders ) maar werden evenzeer in verband gebracht met begrippen zoals schoonheid en vruchtbaarheid, en met godinnen en seizoenen.

 

Bloemen werden doorheen de tijden ofwel afzonderlijk ofwel als een onderdeel van een weelderige tuinen afgebeeld.

 

Door contacten met het Oosten en de ontdekkingsreizen kwam er interesse voor exotische planten, en groeide de nood aan naslagwerken of botanische werken en aan minutieuze afbeeldingen in gravures en prenten. De Nederlanden waren hiervoor belangrijk!

 

Stilaan ontwikkelde er zich een nieuw genre in de schilderkunst, nl. het stilleven of bloemstuk; deze werken waren eerst moraliserend, nadien was er de interesse voor de schoonheid van Gods schepping en de natuur.

 

Maar bloemen konden ook afgebeeld zijn als visuele ondersteuning of element in de compositie zonder bijbetekenis .

 

In deze lezing wordt stilgestaan bij al deze aspekten. Er wordt ook dieper ingegaan op 3 Vlaamse schilders, die belangrijke ‘trensetters’ waren in de 17de eeuw en opmerkelijke vernieuwingen hebben ingevoerd in de schilderkunst, en op de dpecialisatie van vrouwelijke artiesten als bloemenschilders. Enkele namen: Jan Brueghel I, Daniel Seghers, Jan Davidszoon de Heem, Clara Peeters en Rachel Ruysch…

 

Maar ook bloemenafbeeldingen op meubelen, ten tijde van de (tulpomanie’ en afbeeldingen op textiel, op porselein, op behangpapier, in juwelen en in de moderne schilderkunst worden niet vergeten.

 

 

<terug naar boven>

~*~*~*~

Doorheen de Turkse wijk

Wandeling doorheen de Turkse wijk in Brussel: aanvullend programma van het Europalia festival "Turkije" gestart einde september 2015.

Een bezoek aan Schaarbeek, aan de wijk die zich ontwikkelde tussen de Kruidtuin, de vroegere Schaerbeekse of Keulense Poort, de Astronomielaan (locatie van het oudste Observatorium of Metereologisch Instituut) en de Bertrandlaan.

Een bezoek aan de Haachtsesteenweg bekend voor de vele eethuizen, kruidenierszaken, bakkers, juwelierswinkels en de Diyanet.

Verder wordt er ook een Turkse moskee bezocht en in een typisch Turks restaurant gegeten.

Art Nouveau huizen en verschillende culturele instellingen worden besproken zoals o.a. het "Maison des Artistes" en het huis "Amazone".

Duur: ca 3 uur.

 

 

<terug naar boven>

~*~*~*~

Groene wandeling.

Stadswandeling in de vijfhoek voor groepen, voor volwassenen en voor jongeren vanaf 17 jaar aangevuld met een verkenning in een deelgemeente:

Groen Brussel. Een tocht langs en door enkele beschermde eilandjes van rust.

Brussel is voor velen een symbool van een administratieve papierwinkel, van betogingen en van sociale onrust. Toch is Brussel veel meer: ze wordt de groenste hoofdstad van Europa genoemd omdat er ca. 8.000 hectaren groene ruimte en openbare natuur ligt. De groene ruimtes zijn ongelijk verdeeld over het Brussels Gewest gaande van 70 % aan de rand van het gewest tot 10 % in het stadscentrum. Al deze groene ruimtes hebben hun eigenheid, een boeiende geschiedenis, een specifieke inrichting met planten, bomen, beelden, architectuur, …

Deze verkenning kan een halve of een hele dag duren en kan zowel te voet (halve dag) als met de bus of met het openbaar vervoer (hele dag).

De grootste groene long in het stadscentrum is het Warandepark tussen het Belgisch parlement en het Koninklijk Paleis en de Koninklijke Academie. Het Warandepark was een van de oudste parken in de hoofdstad en vroeger een oud jachtgebied. Het wordt dagelijks ’s morgens en ’s avonds doorkruist door vele pendelaars en tijdens de middag- en avonduren opgezocht door joggende scholieren, volwassenen en politici. Tussen en langs de symmetrische lanen in dit 13 ha grote park staan veel bezienswaardigheden: de muziekkiosk, een theater, een privéwoning, standbeelden, fonteinen, waterbekkens, een beeld ter ere van tsaar Peter de Grote, ... Vlakbij liggen er verschillende musea. Elk jaar zijn er ook vele evenementen en concerten.

Wat verderop is er de Kunstberg. Deze tuin, in 1958 heraangelegd op een helling, is versierd met een fontein met 9 zuilen, beelden en reliëfs van o.a. Oscar Jespers, Charles Leplae en Rik Poot en het ruiterstandbeeld van Albert I. Er is ook elk kwartier een beiaard te horen. Deze groene long verbindt de oude stad met de koninklijke bibliotheek Albert I, de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, Bozar en de musea aan het Koningsplein of de bovenstad. De tuin werd gerestaureerd in 2001.

Bij de kerk van de Zavel zijn er 2 parken. Het parkje van de Kleine Zavel is het kleinste en meest charmante parkje, omgeven door 48 beeldjes die naar vroegere beroepen en ambachten verwijzen. Centraal staat het indrukwekkende standbeeld van Egmond en Hoorne, ooit blikvanger op de Grote Markt en in 1870 naar hier verhuisd. Wat verderop is er aan de Wolstraat de toegang tot het Egmondpark. Deze toegang werd herdoopt tot Yourcenar passage. Talloze citaten verwijzen naar deze beroemde schrijfster.

Oranjerie Egmondpark Brussel © Stad Brussel - Cel Leefmilieu

Het Egmondpark behoorde eeuwen tot het Egmond- en Arenbergkasteel en bleef lang na de openstelling onbekend en onbemind. Een aantal nieuwe ingangen zorgden voor grotere populariteit. Bezoekers treden er binnen in een wereld van rust, vlakbij de ring, en ontdekken er een eilandje om te mijmeren, om te lezen, om de kinderen te laten spelen, om iets te drinken, ...

Peter Pan beeld in het Egmondpark © Culturama

Peter Pan, de Prins de Ligne en de Pollepel, een authentieke gotische middeleeuwse waterput die voor de Noord-Zuidverbinding moest wijken, vonden er ook een onderkomen. Andere blikvangers zijn allerlei beschermde bomen, een oude Oranjerie (nu ingericht als tearoom) en een ijskelder die voor de uitvinding van de diepvriezer diende om ijs te bewaren.

Boekcover Peter Pan - 1915 J.M.Barrie © Culturama

De verkenning kan verder uitgebreid worden met een bezoek aan het Jubelpark en het Leopoldspark, in de Europawijk, of met een bezoek aan de Ter Kameren abdij en het Terkamerenbos, aan het einde van de Louizalaan, of aan de Heizel en Laken. Onderling overleg hierover is mogelijk.

Het Park van Laken slingert zich tussen het Koninklijk Paleis van Laken, de beroemde serres en de bewaard gebleven paviljoenen van de Expo 1958 op de Heizel. Het landschapspark is 70 ha groot en werd in 1974 beschermd.

Purperbeuken in het Osseghempark - Heizel © Internet

Blikvangers in dit park zijn o.a. het monument voor de Dynastie, ontworpen ter ere van koning Leopold I, in neogotische stijl; de Sint-Annabron en allerlei merkwaardige bomen zoals meidoornen, Scandinavische lijsterbessen, purperbeuken, ... Sommige beuken en Indische kastanjelaars zijn meer dan 100 jaar oud. In de buurt ligt ook de Koloniale Tuin verscholen. Koning Leopold II kocht de tuin in 1905 om er zijn exotische planten uit Congo in onder te brengen: de serres van Stuyvenberg bleken toen al te klein te zijn. Aan de ingang van de Koloniale Tuin (Sint-Lambertusplein) liet Leopold II een cottage in Normandische stijl bouwen naar plannen van architect Haneau. In het park is er een opmerkelijke Atlantische ceder Het terrein werd later eigendom van de Belgische staat en de exotische planten verhuisden naar de Plantentuin van Meise. In de Koloniale tuin werden tot 1964 bloemen gekweekt voor officiële manifestaties, zoals voor Expo 58. Nadien werd de tuin een openbaar park. De uitgang bevindt zich niet ver van het Atomium. Net ten zuiden van de Koloniale Tuin ligt het Sobieskipark dat vroeger ook deel uitmaakte van de koninklijke tuinen van Leopold II.

Osseghempark © Culturama

Via het Osseghempark kan doorgewandeld worden naar de tuinen rond het Chinese paviljoen en de Japanse toren. Het Osseghempark is gelegen naast het Atomium en wordt beheerd door de stad Brussel. Het park werd aangelegd in 1932 en is sinds 1975 beschermd.

Het Groen Theater in het Osseghempark © Culturama

In het park zijn er verschillende opvallende elementen terug te vinden zoals oude bomen, een beukendreef, een grote vijver en het Groen Theater dat elk jaar als decor gebruikt wordt bij het Brosella festival in juli. De exotische paviljoenen, thans musea, zijn ook door een park omgeven. Koning Leopold II wenste immers om vanuit het Koninklijk Paleis te kunnen wandelen langs exotische gebouwen en landschappen.

Eindpunt van de wandeling kan de tramhalte ‘De Wand’ zijn.

Tuin aan de Japanse en Chinese paviljoenen - Brussel © Stad Brussel - Cel Leefmilieu

Opmerking: De parken op de Heizel liggen op het groene wandeltraject, dat vertrekt in het Laarbeekbos en eindigt aan de Heizel. De overheidsdienst Leefmilieu Brussel lanceerde deze Groene Wandeling. Het is een luswandeling van 60 kilometer rond Brussel.

 

 

<terug naar boven>

~*~*~*~